Ana Sayfa / Puro Sözlüğü

Puro Sözlüğü

Konu puro olduğunda jargon da bir o kadar dikkat çekiyor. Blogun bu bölümünde elimden geldiği kadarıyla puro ile ilgili kavramları sıralamaya çalışacağım. Listeye eklemek istediğiniz terimler olduğu taktirde İletişim sayfasını kullanarak eklemelerinizi gönderebilirsiniz.
Bu arada Z harfi tamamlanmadan liste tamamlanmış olmayacak. Tüm kavramları girdikten sonra açmaktansa, sayfayı baştan aktif hale getirmek istedim. Elimden geldiği kadar hızlı bir şekilde sözlüğü tamamlamaya çalışacağım.
Son olarak bazı İngilizce kavramları olabildiğinde Türkçe hale getirmeye çalıştım. Bu konuda da önerilerinize açığım.

A

Aficionado: Puro tutkunu
Amarillo: Gölge altında yetişen sarı renkli dış yaprak
Amatista: 50 adet puroyu (bazen 25) barındıran ve puroların taze kalması için fabrika çıkışı mühürlenmiş cam kavanoz.
American Market Selection (AMS):  1950’li yıllarda büyük Küba purosu ithalatçılarının açık renkli dış yaprakları tanımlamak için nadiren kullandıkları bir terim.

B

Band (Etiket): Puronun kapalı ucuna yakın noktaya yerleştirilmiş ve genellikle markayı, puronun kökenini ve el yapımı olduğunu gösteren kağıt bant
Belicoso: Kısa ve piramit şeklindeki puro. Genellikle 12,5-14 cm uzunluğunda, başlık kısmı bir parça yuvarlak ve halka çapı genellikle 46-50 arasındadır.
Binder (Kuşak): Dağınık olan iç yaprak harmanını bir arada tutmak için kullanılan ve puronun üç temel bileşeninden biri olan tütün yaprağı
Blend (Harman): Puro içerisindeki farklı tütünlerin bileşimi. En fazla 5 farklı iç yaprak, kuşak yaprak ve dış yaprağı kapsar.
Bloom (Buğulanma): Puronun yıllandırılması sürecinde, tütündeki yağın dışarı sızması ile ortaya çıkan doğal tepkime. Puro üzerinde ince beyaz bir katman olarak görünür ve kolaylıkla temizlenir. Mavi renkte olan puro küfü ile karıştırılmamalıdır.
Blue Mold (Mavi Küf): Hava akımı ile hızla yayılan bir tür mantar. Bu mantar bir tütün tarlasını birkaç gün içerisinde yok edebilir. Hafif yağmurlu, bulutlu ve serin havalarda ortaya çıkar ve tütün yaprakları üzerinde küçük dairesel delikler oluşturur.
Boite Nature (Ahşap Kutu): Boite Fransızca bir kelimedir ve kutu anlamına gelir. Bu terim ise puroların satıldığı sedir kutuları tanımlar.
Book Style (Kitap Yöntemi): Puro saran kişinin iç yaprakları ilk olarak üst üste koyduğu ve sonrasında sardığı bir puro sarım yöntemidir. Honduras purolarının sarımında yoğun olarak kullanılan bir tekniktir.
Bouquet (Buket): İyi bir puronun sahip olduğu koku. Kötü saklanmış ya da kurutulmuş purolar bu kokuyu kaybederler.
Box (Kutu): Puroların paketlendiği kutu. Birkaç türü vardır. Cabinet Selection, 25-50 puroyu barındıran ve kayar kapağa sahip ahşap kutudur. 8-9-8, üstte 8, ortada 9 ve altta yine 8 olmak üzere üç sıra dizilmiş puro demetini barındıran dairesel kutudur. Flat Top ise en çok karşılaşılan kutu türüdür. Üstte 13 puronun, altında ise 12 ader puronun dizili olduğu ve iki dizinin sedir bir katman ile ayrıldığı kare şeklinde bir kutudur.
Box Pressed/Square Pressed (Preslenmiş Puro): Purolar bir kutu içerisinde sıkı bir şekilde dizilip paketlendiklerinde aldıkları kare şeklini ifade eder.
Bulk (Yığın): Fermentasyon sürecinin gerçekleştiği büyük tütün yaprağı yığını.
Bunch (Deste): Puronun gövdesini oluşturmak üzere harmanlanan, 4-5 farklı çeşit iç yaprağın bileşimi. Deste olarak isimlendirilen yapraklar kuşak yaprak yardımı ile birarada durur.
Bundle (Paket): Maliyetlerin düşürülmesi amacıyla 25-50 adet puronun selefon kağıdı ile paketlenmesidir. Genellikle ikinci sınıf puroların paketlenmesinde kullanılır ve fiyatları birinci sınıf purolara göre daha düşüktür.
Burros: Puro tütününün fermente olduğu yığınlara verilen isimdir. Genellikle adam boyunda olurlar ve dikkatle izlenirler. Yığın içerisindeki ısı düzeyi 43 santigrad dereceyi geçtiğinde fermentasyonun yavaşlaması için yığın ayrıştırılır.

C

Cabinet Selection: 25-50 puroyu barındıran ve kayar kapağa sahip ahşap kutu. Yıllandırılması amaçlanan purolar için uygundur. Bu kutuların içerisinde genellikle selefon kullanılmaz.
Cameroon (Kamerun): Kamerun (Batı Afrika)’da yetişen bir tür dış yaprak tütünü. Bu tütüne sahip purolar genellikle baharat, tatlı aroma ve dengeli yanma performansı nedeniyle tercih edilir. Bu özelliklerinden dolayı Küba kökenli dış yapraklara benzer özellik taşır.
Candela: Parlak yeşil tonlara sahip dış yaprağı tasvir eder. Bu tütün ambardayken bir miktar ısıya tabi tutulur. Bu ısı yapraktaki klorofilin sabitlenmesine neden olur. Double Claro (aşağıda açıklaması var) ya da Jade (yeşim taşı) isimleri ile de anılır.
Canoeing: Puro dengesiz yandığında ya da olağandışı bir açı ile yandığında, dış yaprağın bir kısmının yanmadığı kano şeklinde bir kül üretir. Bu durumu önlemek için puroyu belli aralıklarla çevirerek içmek ve belli aralıklarla dinlendirmek gerekir. Puroyu ısırarak içmek de çekim performansını etkilediği için bu duruma neden olabilir.
Cap (Başlık): Dış yaprağı sabitlemek için puronun baş kısmına yerleştirilen daire şeklindeki tütün yaprağı
Capa: Dış yaprağın diğer adı
Carotene (Karoten): Yıllanmış purolarda doğal olarak oluşan madde.
Case: Puronun yapım sürecinde elle sarım sürecini kolaylaştırmak adına beklemiş tütünün çok hafif bir şekilde nemlendirilmesidir.
Cedar (Sedir): İspanyol sedirine verilen ad. Puro kutularının ve özellikle iyi kalitede hümidorların üretiminde kullanılan ağaç türü
Chaveta (Sarım Bıçağı): Puro sarımını yapan kişi tarafından dış yaprağın kesilmesi için kullanılan bir tür bıçak
Churchill: Büyük, korona (aşağıda açıklaması var) şeklindeki puro. Genellikle 17.5 cm uzunluğundadır ve halka çapı 48-50 arasındadır.
Cigarillos: Yaklaşık 7.5 cm uzunluğa sahip ve ince yapıdaki purolara verilen isimdir. Genellikle makine yapımıdır ve genellikle tek tip dış ve iç yaprağa sahiptir.
Claro: Genellikle gölge altında yetişen ve rengi soluk yeşilden açık kahverengiye değişen bir dış yaprak türü
Clear Havana: Küba kökenli tütün ürünlerine ambargo konulmadan önce ABD’de üretilen puro
Colorado: Rengi orta kahverengi tonundan kızıl kahve tonuna değişen dış yaprak türü.
Connecticut Wrapper (Connecticut Dış Yaprağı): Connecticut’ta Windsor Vadisi’nde yetişen bir tür tütün. Genellikle doğal ve Maduro (aşağıda açıklaması var) puroların yapımında kullanılır. Bugün Connecticut dış yaprağına sahip puroların sarımı, Ekvator’da bu tütünün tohumları kullanılarak yetiştirilen yapraklarla yapılmaktadır.
Corojos: Güneşten koruyan bir tür bezin altında dış yaprak olarak kullanılmak üzere yetiştirilen tütün
Corona: Birinci sınıf purolarda sık olarak görülen boyutu ve şekli tarif eder. Yaklaşık 14 cm uzunluğa sahiptir ve halka çapı genellikle 43’tür. Silindir şeklindedir ve yuvarlak bir başlığıa sahiptir.
Cuban Seed (Küba Tohumu): Küba kökenli ancak Küba’da yetiştirilmemiş olan tütün bitkisine verilen isim
Cubatabaco: Bugünkü ismi Habanos S.A. olan ve Küba purolarının dünya çapında dağıtımını yapan şirketin eski adı
Culebra: Yılan kelimesinin İspanyolca karşılığıdır. Üç adet panatelanın (aşağıda açıklaması var) örgü şeklinde birleştirilmesi ile üretilen purodur. Genellikle 12.5-15.5 cm arası uzunluğa sahiptir ve halka çapı yaklaşık 38’dir.

D

Diademas: Konik şeklinde başlığa sahip büyük bir puro türüdür. Genellikle 20.5 cm uzunluğunda olup, uç kısmı açık ya da kapalı olabilir.
Double Claro: Yukarıda Candela’nın tanımına bakınız.
Double Corona (Prominente): 19-20.5 cm uzunluğunda ve 49-52 halka çapına sahip purolara verilen isim
Draw (Çekim): Yanan bir purodan içim sırasında çekilen hava miktarı. Hızlı yanan bir puroda çekim fazla kolay olabileceği gibi, sıkı sarılmış bir puroda çekim zordur.

E

English Market Selection (EMS): Çok açık ya da çok koyu tonlara sahip olmayan dış yaprak rengini tasvir eder. İngiltere’de Küba purosu kutularının üzerinde EMS etiketi bulunur. Puronun, Hunter & Frankau (yetkili puro distribütörü) tarafından onaylandığını gösterir.
Entubar: Küba kökenli bir tür sarım yöntemidir. Booking yönteminden (yukarıda tanımı var) farklı olarak, sarımı yapan kişi öncelikle herbir iç yaprağı ayrı ayrı katlar. Sonrasında yaprakları birleştirir. Bu yöntemin daha dengeli bir yanma ve daha iyi bir çekim yarattığı söylenmektedir.
Escaparates: Sarım sürecinin tamamlanmasının ardından puroların fabrikada birkaç hafta saklandığı soğutucu dolaplara verilen isim

F

Fermentation (Fermentasyon): Hasatın ardından puro işçileri tütün yapraklarını büyük yığınlar halinde biraraya getirirler. Bu yığın içerisinde yapraklar nemlendirilir ve fermentasyona uğrar (mayalanır). Mayalanma süreci doğal olarak tamamlanmadan önce ısı 60 santigrad dereceye kadar yükselebilir. Bu süreçte yığın ayrıştırılıp, tekrar birleştirilebilir. Bu süreçte, tütün bitkisindeki amonyak bitkiyi terkeder.
Figurado: Belicoso, Torpedo, Pyramid, Perfecto  ve Culebra (tanımları sözlükte mevcut) şekle sahip puroların İspanyolcadaki genel adı
Filler Leaves (İç Yaprak): Puronun iç kısmında ya da diğer bir adı ile gövde kısmında kullanılan tütün yaprağına verilen isimdir. Purolarda genellikle 1-5 çeşit farklı iç yaprak kullanılır.
Finish: Puro tadımı ile ilgili bir terimdir. Bir çekimden sonra puronun ağzınıda bıraktığı tadı ifade eder. Hafif gövdeli purolarda bu tad uzun süre kalmaz ve karmaşık değildir. Dolgun gövdeli ve daha ağır purolarda ise farklı tatlar vardır ve bu tatları uzun süre alırsınız.
Flag Leaves (Etiket Yaprağı): Puronun dış yaprağının, başlık kısmına kadar uzanan kısmı. Bazen başlık yerine bu uzantı kullanılabilir. Bu uzantı, pigtail (domuz kuyruğu) ya da curly head (kıvırcık başlık) diye isimlendirilen şekillerde puronun başlık kısmını oluşturur.
Foot (Uç): Puronun yakılan ucuna verilen isimdir. Genellikle önceden kesilmiştir. Yalnızca Perfecto (aşağıda açıklaması var) ve eski Havana tarzı Torpedo (aşağıda açıklaması var) purolarda kapalıdır.

G

Gorda: Şişman kelimesinin İspanyolcadaki karşılığıdır. 14-14.5 cm uzunluğunda ve halka çapı 46 olan puroların şekline verilen isimdir.
Gran Corona: Oldukça büyük bir purodur. 23.5 cm uzunluğa ve 47 halka çapına sahip purolara verilen isimdir.
Gum: Sarımı tamamlanmış puroda, dış yaprak kısmının tepesinin sabitlenmesi için kullanılan ve bir tür sebzeden üretilen yapışkan madde

H

Habano: Puro etiketine yazılır. Yazılı olduğu puronun Küba yapımı olduğunu gösterir. Bununla birlikte bütün Küba purolarında yazmayabilir.
Habanos S.A.: Eski adı Cubatabaco olan ve dünya çapında Küba purolarının dağıtımını yapan şirket
Half-Wheel (Media Ruedas): 50 adetten oluşan puro demetine verilen isimdir. Bu şekilde biraraya getirilen purolar genellikle bir kurdele ile bağlanır.
Hand: Hasattan sonra üst kısımlarından bağlı olarak birlikte asılan tütün yapraklarından herbirine verilen isimdir. Birleştiklerinde fermentasyon süreci için hazır yığınlar haline gelirler.
Hand-Rolled (El Sarımı): Yüksek kalitede dış yaprak ve uzun iç yapraklar kullanılarak sadece elde sarılan purolara verilen isimdir.
Handmade (El Yapımı): Yüksek kalitede dış yaprak ve uzun iç yapraklar kullanılarak sadece elde sarılan purolara verilen isimdir. Bütün birinci sınıf purolar el yapımıdır.
Head (Kafa): Puronun başlık kısmına verilen isim.
Herf: Puroseverlerin biraraya gelerek puro içtikleri toplantıya verilen isim
Homogenized Binder (Homojen Kuşak Yaprak): Parçalanmış tütün ve selülozdan yapılmış kuşak yaprağa verilen isimdir. Puroseverler tarafından sevilmez. İkinci sınıf purolarda makine üretimini kolaylaştırır ve yanmayı hızlandırır.
Hot: Gereğinden az iç yaprakla doldurulmuş ve bu nedenle de gevşek bir çekime sahip olan puroya verilen isimdir. Çabuk yanar ve sert tatlar verir.
Humidor (Hümidor): Nem düzeyini göreceli olarak %70 seviyesinde, ısıyı ise 17-20 santigrad derece arasında tutan ve bu sayede puroların uzun süre sağlıklı bir şekilde saklanmasına olanak sağlayan çeşitli büyüklükteki oda ya da kutu
Hygrometer (Higrometre): Havadaki nem düzeyini yüzdesel olarak ifade eden araca verilen isimdir. Hümidor içerisindeki nem koşullarının kontrol edilmesi için kullanılır.

I

Inhale (Nefes almak): Puro içerken yapılmaması gereken şey 🙂 Sigara içen kişiler puro içtiklerinde içlerine çekme eğilimi gösterirler.

J

Jalapa: Nikaragua’da tütün yetiştirilen üç büyük bölgeden biri. Bu bölgede yetişen tütünler genellikle dış yaprak olarak kullanılır. Jalapa’nın toprağı kırmızı renkte ve kil gibidir.

Jamastran: Güney Honduras’ta bulunan ve tütün yetiştirilen bir vadidir. Nikaragua sınırına yakındır. 

Jar (Kavanoz): Humidor görevi gören ve genellikle 25 puro alabilen seramik veya cam taşıyıcılardır. Kavanozlar genellikle belli markaların sınırlı üretilmiş purolarını içerirler. Amatist kavanozlar 25 ya da 50 puro alabilir. Bugün kavanozlar nadiren kullanılmaktadır. Fakat 1950’li ve 1960’lı yıllarda son derece popülerdi. H.Upmann puroları 1900’lü yılların başlarında bu uygulamayı başlatmıştır. Kavanozlar, İspanyol sediri ile kaplanmıştır ve hava almamaktadır.

DEVAM EDECEK 🙂

One comment

  1. Özenle özenle hazırlanmış emek gerektiren bilgileriniz için çok teşekkür ederim

Content Protected Using Blog Protector By: PcDrome.